Flaporen corrigeren: wat kunt u verwachten van een flapoorcorrectie?

Heldere informatie over klachten, onderzoek, behandeling en herstel.

·
Drs.Firas Alabbas
Illustratie van een ouder en kind in gesprek over flaporen

Flaporen, of afstaande oren, komen veel voor. Ongeveer één op de twintig mensen heeft oren die duidelijk verder van het hoofd af staan dan gemiddeld. Medisch gezien is dat onschuldig: het gehoor werkt gewoon normaal. Toch kan het een kind of volwassene flink bezighouden, zeker als er opmerkingen over worden gemaakt.

Met een flapoorcorrectie (otoplastiek) brengt de chirurg het oorkraakbeen in een nieuwe vorm, zodat het oor dichter tegen het hoofd komt te liggen. In dit artikel leest u wanneer dat kan, hoe de ingreep en het herstel meestal verlopen, welke risico’s erbij horen en wanneer u direct contact moet opnemen.

In het kort

  • Flaporen zijn een aangeboren vorm van het oorkraakbeen en hebben geen invloed op het gehoor.
  • Bij pasgeboren baby’s kan een spalkje met tape in de eerste weken soms een operatie voorkomen.
  • Een operatie gebeurt meestal vanaf ongeveer zes jaar, als het oor bijna volgroeid is.
  • Na de ingreep draagt u eerst een drukverband en daarna enkele weken een haarband.
  • Plotselinge hevige pijn aan één oor, bloed door het verband of hoge koorts vraagt om direct contact.

Wat zijn flaporen precies?

Een oorschelp bestaat uit kraakbeen met een vaste vorm van plooien en randen. Bij flaporen ontbreekt meestal een deel van de plooi die normaal net binnen de rand van het oor loopt, de antihelix. Daardoor buigt het oor minder naar achteren. Bij andere mensen is juist de holte rond de gehoorgang, de concha, extra diep. Die duwt het oor naar voren. Vaak is het een combinatie van beide.

Flaporen zijn aangeboren en komen soms in families voor. Het kan om één oor gaan of om beide oren, en de mate verschilt sterk per persoon.

Infographic: verschil tussen een gewoon oor met duidelijke kraakbeenplooi en een flapoor
Bij flaporen ontbreekt meestal een plooi in het kraakbeen, of is de holte bij de gehoorgang extra diep.

Welke behandeling past bij welke leeftijd?

De leeftijd maakt veel uit. Bij pasgeborenen is het kraakbeen nog heel zacht, onder invloed van hormonen van de moeder. In die eerste weken kan het oor soms zonder operatie in een betere vorm groeien. Daarna wordt het kraakbeen steviger en is een spalkje veel minder effectief.

  • Pasgeboren baby
    Een zacht spalkje dat enkele weken met tape op het oor blijft. Het werkt het best als u zo vroeg mogelijk begint, bij voorkeur in de eerste weken na de geboorte.
  • Kind vanaf ongeveer 6 jaar
    Een flapoorcorrectie, meestal in dagbehandeling onder narcose. Het oor is dan bijna volgroeid en een kind kan zelf aangeven of het de ingreep wil.
  • Tiener of volwassene
    Een flapoorcorrectie, vaak onder plaatselijke verdoving. Ook op latere leeftijd is dat mogelijk, al is het kraakbeen steviger dan bij jonge kinderen.

Ziet u bij uw pasgeboren baby een afstaand of afwijkend gevormd oortje? Bespreek dat dan snel met de huisarts, het consultatiebureau of de kraamzorg. Na de eerste levensmaanden helpt een spalkje meestal niet meer en is een operatie de enige manier om de stand van het oor blijvend te veranderen.

Infographic: aanpak van flaporen bij een pasgeboren baby, een kind vanaf ongeveer 6 jaar en een volwassene
De beste aanpak hangt sterk af van de leeftijd.

Wat bespreekt u tijdens het consult?

Bij kinderen is één vraag extra belangrijk: wil het kind dit zelf? Een kind dat er zelf last van heeft, gaat meestal beter om met het verband en de haarband dan een kind dat vooral meegaat met de wens van de ouders.

Daarnaast komt tijdens het consult onder meer aan bod:

  • wat u of uw kind precies stoort aan de oren, en wat een natuurlijk resultaat voor u is
  • eerdere operaties, problemen met wondgenezing, een neiging tot bloeden of opvallende littekens
  • alle medicijnen, ook bloedverdunners, pijnstillers en supplementen
  • de vorm en stevigheid van het kraakbeen, en de verschillen tussen het linker- en rechteroor.

Stop nooit op eigen initiatief met bloedverdunners of andere voorgeschreven medicijnen. Uw behandelaar bespreekt zo nodig met de voorschrijvende arts of een middel tijdelijk moet worden aangepast.

Hoe verloopt de operatie?

Meestal maakt de chirurg een sneetje in de huidplooi achter het oor. Via die opening wordt het kraakbeen met hechtingen in een nieuwe plooi gelegd. Soms wordt het kraakbeen daarvoor eerst wat soepeler gemaakt, of wordt een klein stukje uit de holte bij de gehoorgang weggenomen. Welke techniek past, hangt af van de vorm en stevigheid van uw oor. Het huidsneetje wordt vaak met oplosbare hechtingen gesloten.

De ingreep duurt meestal één tot twee uur. Jonge kinderen worden doorgaans onder narcose geopereerd. Oudere kinderen en volwassenen kunnen vaak onder plaatselijke verdoving worden behandeld. In de meeste gevallen mag u dezelfde dag weer naar huis.

Herstel: wat is meestal normaal?

Na de operatie krijgt u een stevig verband rond het hoofd, soms een tulband genoemd. Dat beschermt de oren en houdt ze in hun nieuwe stand.

  • Eerste dagen
    Gezwollen, gevoelige oren met vaak een kloppend of drukkend gevoel. Neem rust, gebruik pijnstilling volgens advies en houd het verband droog.
  • Rond 1 week
    Het verband gaat eraf. De oren zijn nog rood, gezwollen en soms wat blauw. Trek of krab niet aan de oren en kom naar de afgesproken controle.
  • Daarna enkele weken
    De zwelling neemt geleidelijk af en de oren kunnen stijf of wat doof aanvoelen. Draag de haarband zoals afgesproken, vaak overdag en ’s nachts of alleen ’s nachts.
  • 4 tot 8 weken
    Het oor voelt steeds normaler. U bouwt zwemmen en sporten weer op, met contactsporten meestal als laatste.

Kinderen gaan vaak na één à twee weken weer naar school. Het gevoel in de oren kan enkele weken tot maanden anders zijn, en in de eerste tijd zijn de oren vaak extra gevoelig voor kou. Uw persoonlijke herstel kan sneller of langzamer gaan. De instructies van uw eigen behandelaar gaan altijd voor.

Infographic met de algemene herstelfasen na een flapoorcorrectie
Algemene herstelfasen. Uw persoonlijke instructies en herstel kunnen hiervan afwijken.

Mogelijke risico’s

Bijna iedereen heeft na de ingreep tijdelijk last van zwelling, gevoelige oren, een doof of tintelend gevoel en soms blauwe plekken. Achter elk oor blijft een litteken, dat meestal goed verborgen ligt in de huidplooi.

Minder vaak gebeurt het volgende:

  • Het oor gaat weer wat afstaan. Kraakbeen heeft een geheugen en kan deels terugveren. In onderzoeken was een nieuwe correctie nodig bij ongeveer 2 tot 5 op de 100 mensen.
  • Een bloeduitstorting onder de huid. Dit gebeurt bij ongeveer 1 tot 4 op de 100 ingrepen, meestal in de eerste dagen. Dan moet het bloed vaak snel worden verwijderd.
  • Een hechting die door de huid naar buiten komt. Dit is meestal goed te verhelpen.
  • Verschil tussen beide oren. Oren zijn van nature nooit precies gelijk, dus perfecte symmetrie kan niemand beloven.
  • Een infectie, soms ook van het kraakbeen zelf. Die vraagt om snelle behandeling.
  • Een dik of verheven litteken, vooral bij mensen die daar aanleg voor hebben.

Wanneer moet u direct contact opnemen?

Neem direct contact op met de behandelend arts, of bel buiten kantoortijden de huisartsenpost, bij:

  • plotselinge hevige of steeds erger wordende pijn, vooral aan één oor
  • bloed dat door het verband heen komt
  • koorts boven 39 °C
  • een oor dat steeds roder, warmer of dikker wordt, of pus
  • misselijkheid die langer dan een dag aanhoudt.

Hevige pijn aan één kant kan betekenen dat het verband te strak zit of dat er een bloeduitstorting is ontstaan. Wacht dan niet tot de volgende controle.

Infographic met waarschuwingssignalen na een flapoorcorrectie waarbij u direct contact opneemt
Neem bij deze klachten direct contact op met uw arts of de huisartsenpost.

Welk resultaat kunt u verwachten?

Het doel is een oor dat dichter tegen het hoofd ligt en er natuurlijk uitziet, niet een oor dat plat tegen de schedel zit. Direct na de operatie zijn de oren gezwollen. Het uiteindelijke resultaat is pas na enkele maanden goed te beoordelen.

Bij de meeste mensen blijft de nieuwe stand goed behouden. Toch kan het kraakbeen deels terugveren, en kleine verschillen tussen beide oren blijven normaal. Daarom kan geen enkele chirurg een perfect of levenslang gegarandeerd resultaat beloven.

Wordt een flapoorcorrectie vergoed?

Volgens Zorginstituut Nederland valt een flapoorcorrectie alleen in bijzondere gevallen onder de basisverzekering. Veel aanvullende verzekeringen vergoeden de ingreep wel geheel of gedeeltelijk, meestal alleen voor kinderen en jongeren tot 18 jaar. Vaak moet u daarvoor vooraf toestemming vragen. De voorwaarden verschillen sterk per verzekeraar en per polis, dus controleer altijd uw eigen polis voordat u een afspraak plant.

Veelgestelde vragen

Is een flapoorcorrectie pijnlijk?

Tijdens de ingreep voelt u door de verdoving of narcose geen pijn. Daarna zijn de oren vooral gevoelig en drukkend. Dat is met gewone pijnstillers meestal goed te verdragen. Pijn die plotseling erger wordt, is een reden om direct te bellen.

Kan het ook zonder operatie?

Alleen bij pasgeboren baby’s, met een spalkje in de eerste weken. Bij oudere kinderen en volwassenen is het kraakbeen te stevig. Er bestaat voor hen geen bewezen methode zonder operatie die de stand van het oor blijvend verandert.

Ben ik als volwassene te oud voor een correctie?

Nee. Ook volwassenen kunnen een flapoorcorrectie laten doen, vaak onder plaatselijke verdoving. Het kraakbeen is steviger, wat de chirurg meeneemt in de keuze van de techniek.

Hoe lang moet mijn kind thuisblijven?

Veel kinderen gaan na één à twee weken weer naar school. Gym, zwemmen en stoeien wachten meestal enkele weken langer. Uw behandelaar vertelt wat voor uw kind geldt.

Heeft de operatie invloed op het gehoor?

Nee. De ingreep vindt plaats aan de oorschelp en niet aan de gehoorgang of het binnenoor.

Ziet iemand dat mijn oren geopereerd zijn?

Het litteken ligt meestal achter het oor, in de natuurlijke plooi, en is van voren niet te zien. In de eerste maanden kan het nog rood zijn. Daarna wordt het doorgaans rustiger.

Een persoonlijk advies

Twijfelt u of een flapoorcorrectie iets is voor u of uw kind? Tijdens een consult bij F&A Medisch Centrum kijken we samen naar de oren, uw wensen, de mogelijkheden en de risico’s. Meer over de behandeling leest u op onze pagina over oorcorrectie. Een afspraak maken kan via onze contactpagina.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch onderzoek of de nazorginstructies van uw behandelaar.

Medische bronnen

Belangrijk

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk medisch onderzoek. Neem bij ernstige, plotselinge of aanhoudende klachten contact op met een arts.

Meer informatie

Persoonlijk medisch advies

Twijfelt u over uw klachten?

Een artikel helpt u op weg. Een specialist geeft duidelijkheid.